احمد حاجى شريف ( عطار اصفهانى )
714
دائرة المعارف گياه درمانى ايران
صورتى كه اگر هر دفعه شير كاملا خالى شود رو به ازدياد مىگذارد . بعد از اينكه طفل از خوردن شير پستان فراغت يافت ، بايد دهان او را با ململ كه توى آب جوشيده و خيس شده است پاك كرد و الا ممكن است بر اثر كثيف بودن لب و دهان طفل ميكروبهايى توليد شود و او را دچار امراض معدهاى و ناراحتى روده و امراض ديگرى كند . مادر نيز بايد با يك ململ تميز خيس شده در آب گرم ديگرى بعد از سير كردن طفل نوك پستان خود را پاك كند و الا قطرهى شيرى كه در نوك پستان باقى مانده ، براى تمركز ميكروبها محيط بسيار مساعدى خواهد بود ، در اين صورت پاك كردن نوك پستانها لازم است و پس از شير دادن به طفل آنقدر او را سر پا نگه دارند كه آروغ بزند ، بعد در گهواره يا محل خوابش بخوابانند . هيچگاه نوزاد را در رختخواب و يا پهلو يا بغل مادر نخوابانيد ، زيرا خوابيدن طفل در بغل مادرش غالبا در اثر بىاحتياطى موجب خفه شدن نوزاد مىشود . ناگفته نماند هرگاه مادر طفل داراى زكام و نزله باشد ، در حين شير دادن با طفل صحبت نكند همچنين بايد دهان و دماغ خود را با دستمالى ببندد يا از ماسك استفاده كند كه بدين وسيله از سرايت مرض خود به طفل جلوگيرى به عمل آيد . شير دادن به اطفال دوقلو : هرگاه مادرى دوقلو زاييد و شير كافى براى هر دو طفل داشت و بنيه و قوهاش هم خوب بود ، بايستى هر دو را با شير خود تغذيه كند ، بهطورىكه در ابتدا طفل قوىتر را شير داده و بعد به ضعيفتر بدهد و اگر شير هر دو پستان فراوان باشد ، به هر دو طفل از يك پستان و مجددا به هر دو طفل از پستان ديگر و به مرور تعويض كرده كه خلاصه هر دو طفل از هر دو پستان به مقدار مساوى در هر نوبت استفاده كنند . ولى اگر شير زن كم بوده و كفايت دوقلو را نكند ، يكى از آن دو طفل را با شير خود پرورش بدهد و ديگرى را به دايه بسپارد يا با شير گاو يا با شير خشك تغذيه كند و اگر مادر هيچ شير نداشت ، هر دو طفل را با شير گاو يا شير خشك تغذيه كند و يا هركدام از آنها را به يك دايه بدهد . ولى در انتخاب دايه بايد كمال دقت را كرد كه از خانوادههاى اصيل ، عفيف ، پاكدامن و پرهيزگار باشد كه شير در روحيهى طفل بسيار اثر غريب و عجيبى مىگذارد . علت كمشيرى خانمها بهتر است اين تذكر داده شود كه گاهى مادران در اثر بىمبالاتى و به خود نرسيدن ، يا افكار هيچ و پوچ و بىسروته در سر خود پرورانيدن و غم و اندوه به خود راه دادن ( كه خود اين حالات يك نوع بيمارى است ) كمكم شيرشان كم و كاسته مىشود و طفل معصوم و بىگناه مواد مؤثر به تمام اعضا و جوارحش نمىرسد در نتيجه طفل كه سنين عمرش از 14 - 15 سال گذشت ، به كندى و تنبلى كليه و كبد مبتلا مىشود . چون تمامى بدن من جمله مغز هم ضعيف مىگردد تكاليف محوله به خود را آنطور كه بايد و شايد نمىتواند انجام دهد و اگر طفل دختر باشد به ككمك در صورت و خشكى بدن مبتلا خواهد شد و اگر طفل پسر بود نوك انگشتان بزرگش يا پاشنه پايش مىتركد و در زمستان كه دست به آب سرد مىزند واقعا ناراحت خواهد شد . چون بدن كلسيم مورد نياز خود را در طفوليت به وسيلهى شير مادر نتوانسته تهيه كند ، در سنين بزرگى مخصوصا در كهولت و پيرى به امراض گوناگون مبتلا مىشود . لذا به مادران توصيه مىشود كه اگر واقعا فرزند خود را دوست دارند از خشك كردن شير خود بپرهيزند و به اسم راحتى ، طفل را از خود جدا نكنند و به منظور شير ندادن و فرار از شير دادن ، متوسل به غذاهاى مصنوعى مانند : شير خشك و امثال آنها نشوند و طفل خود را مبتلا به اقسام امراض بعدى نكنند . آيا شير كافى است يا نه ؟ : تنها وسيلهاى كه